«Formula-1»da hozir rasman tanaffus: dekabr oxiri, bazalarda ikki haftalik “sukunat”, ishlab chiqish boʻlimlari yopiq, faqat taʼmirlash va texnik xizmat koʻrsatishga ruxsat. Qogʻozda — osoyishtalik.
Amalda esa — yoʻq. Chunki qishda «F-1»ning eng sevimli “sporti” — parda ortidagi urush. 2026-yil reglamenti atrofidagi birinchi mojaro esa allaqachon shunday alangalanib ketdiki, goʻyo mavsum hozir-hozirdan start oladiganday.
«F-1» uchun yangi yil — bu kalendar emas, texnika:
- boshqa yoqilgʻi,
- boshqa shassi,
- va eng asosiysi — boshqa motorlar.
2026-yildan elektr qismi quvvatning taxminan 45%ini berishi kerak, qolgan qismi — ichki yonuv dvigateli (IYoD). Va aynan shu yerda asab taranglashadi: paddokdagilarning ko‘pi yangi davr boshida hal qiluvchi omil aynan ichki yonuv bo‘ladi, deb hisoblaydi. “Barqarorlik” haqidagi chiroyli so‘zlar emas, balki temirning oddiy samaradorligi.
Mish-mishning mohiyati: «Mercedes» goʻyoki qanday qilib “koʻproq siqish”ni o‘ylab topdi — va qoʻlga tushmaslik
Paddok bo‘ylab bir versiya (aynan versiya) yuribdi: «Mercedes» motorchilari silindrda yoqilgʻini qoidalar ruxsat berganidan ham kuchliroq siqish yoʻlini topgan emish — ustiga ustak, buni standart tekshiruvlarda qayd etish qiyin bo‘ladigan qilib.
Mish-mishning “narxi” juda dadil eshitiladi: +15–20 ot kuchi, «F-1» olamida bu “qolgan sharoitlar teng bo‘lsa” bir aylanishda ~0,3 soniyagacha vaqtga aylanib ketishi mumkin.
Eng muhimi: hech qanday ommaviy tasdiq yo‘q, rasmiy raqamlar yo‘q. Faqat gap-so‘z, sizib chiqishlar va asabiy chehralar.
Nega bu voqea muhandislikdan ko‘ra siyosiy tus oldi
Chunki, insayder taymlayniga ishonsak, “oyna” juda noqulay paytda ochilgan:
«Red Bull» bu gʻoya haqida birinchi bo‘lib xabardor bo‘lganlardan emish — dekabrdagi to‘lqindan taxminan yetti oy oldin — «Mercedes»ning sobiq xodimlari orqali; ular RBPTga ( “buqalar”ning motor bo‘linmasi, u yerda «Honda»dan qolgan meros ko‘p, ustiga esa «Ford» bilan hamkorlik bor) o‘tayotgan edi.
Shu vaqt ichida «Red Bull», mish-mishlarga ko‘ra, yechimning o‘z variantini tayyorlashga ulgurgan — biroq ishlab chiqishni bitta relsga qo‘ymagan, bir nechta yo‘nalishni parallel ushlab turibdi.
Dekabrga kelib “yutuq” haqida qolgan motorchilar ham bilib qolishdi va kutilgan reaksiya boshlandi: «Ferrari», «Audi», «Honda» FIAga “boʻshliqni yopish” iltimosi bilan bordi, chunki qayta moslashish kech va qimmat.
Eng nafis (va biroz g‘ashga tegadigan) jihat — «Red Bull»ning pozitsiyasi: ular rasmiy jihatdan so‘rovga qo‘shildi, ammo “keling, amalga oshirishning to‘g‘riligini aniqlashtiraylik” degan ruhda. Yaʼni, ham omma bilan, ham unchalik ham o‘ziga qarshi emas.
FIA qarori: “agar tekshiruvlardan o‘tsangiz — yashayvering”
Mana shu yerda haqiqiy «F-1» boshlanadi.
Bahs qilinayotgan verdikt shunday: agar hammasi rasmiy tekshiruvlardan muvaffaqiyatli o‘tsa, taqiq bo‘lmaydi. Orqada qolganlar esa oldindan tasdiqlangan “autsayderlarni yetkazib olish” dasturi bo‘yicha oltinchi Gran-pridan keyin yordam va qo‘shimcha resurslarga ega bo‘lishi mumkin.
Natijada mumkin bo‘lgan eng asabiy konfiguratsiya paydo bo‘ladi:
- texnologiya omma oldida isbotlanmagan;
- ustunlik omma oldida tasdiqlanmagan;
- ammo rasmiy jihatdan yo‘l to‘silmagan.
Bu esa paranoiya uchun deyarli ideal retsept.
Obro‘-e’tibor tuzog‘i: «Mercedes» hatto hech narsa bo‘lmagan taqdirda ham allaqachon jazolangan
Bunday hikoyalarning eng yoqimsiz tomoni — ular haqiqatdan alohida yashaydi.
Agar «Mercedes» 2026 boshida juda tez yursa, tomoshabinlar va raqiblarda tayyor syujet bo‘ladi: “reglamentni xak qilishdi”.
Agar «Mercedes» o‘rtacha yursa — “demak, yopib qo‘yishdi/ishlamadi/ulgurishmadi”, deyishadi.
Yaʼni, har qanday holatda ham izoh topiladi. Jamoa esa mavsumga allaqachon “qoidabuzarlar” prezumpsiyasi bilan kirib boryapti — daliliy baza bo‘lmasa ham.
«Red Bull» esa bu manzarada haddan tashqari qulay ko‘rinadi. Chunki ularda potensial jihatdan ideal pozitsiya bor:
- ular oldindan bilib qolgan bo‘lishi mumkin;
- paralel ravishda analogini ishlab chiqqan bo‘lishi mumkin;
- “agar u umuman mavjud bo‘lsa” undan foydalanishga yashil chiroq olishdi;
- va buning ustiga obro‘ga asosiy zarbani olishmadi.
Agar “o‘xshash texnologiya” birdaniga haqiqat bo‘lib chiqsa — bonuslar o‘xshash bo‘lishi mumkin. Ammo ommaviy bosim — yo‘q.
Shu yerda ikkinchi qatlam ham ko‘rinadi: «Ford» loyihaga ochiq aytilganidan ham chuqurroq kirgan
FIA qaroridan keyin bayram kunlari «Ford»ning poyga yo‘nalishi rahbari Mark Rushbrook bilan (Autosport) intervyu paydo bo‘ldi — unda muhim fikr bor: «Ford»ning «Red Bull» dasturidagi ishtiroki faqat batareya/gibrid va “elektr” bilan cheklanmaydi.
Uning aytishicha, kompaniya IYoDga ham kirib borgan — ishlab chiqish, ishlab chiqarish, ayrim komponentlarni yig‘ish; detallarining bir qismini Dirbornda tayyorlab, Buyuk Britaniyaga muntazam yuborishadi. Yana ular dasturiy taʼminot, kalibrlash va ishlab chiqarish yondashuvlarida (jumladan, komponentlar “fizikasi” va 3D-ishlab chiqarish kabi texnologiyalar bo‘yicha) o‘z kuchini aniq his qilayotganini ham yashirmaydi.
Oddiy qilib aytganda:
Red Bull Powertrains endi “birinchi marta, shuning uchun qo‘rqinchli” degan loyiha bo‘lib ko‘rinmaydi. Aksincha — tezda ulg‘ayayotgan va buni ko‘rsatishdan uyalmaydigan loyiha.
Quruq qoldiq
«F-1» hali 2026-yilga kirib ham ulgurmagan, lekin hid allaqachon mavsum qizigan paytdagidek: mish-mishlar, FIAga xatlar, asabiy izohlar va hatto isbotlanmagan narsalar uchun kurash.
Va shunday tuyg‘u borki, yangi reglamentning asosiy qo‘rquvi — “kimda ko‘proq pul” emas, balki “qoidaning o‘zi bilan uning iborasi orasidagi nozik chiziqni kim birinchi bo‘lib topdi”.
Ha, hozir hamma «Mercedes»ga qarayapti. Ammo pazlni to‘liq yig‘sangiz, yana bir xulosa o‘zi so‘rab turadi: yangi davrda, chamasi, faqat qora-kumushlilardan qo‘rqishning o‘zi yetmaydi.
